Aspirin'in gizli tarihi

"Israrla isteyiniz!" diyor sanırım.

Tarihler 1899 yılını gösterdiğinde, Alman ilaç üreticisi Bayer için çalışan genç bir kimyager çeşitli bitki özlerinden üretilebilecek ilaçlar için durmadan deneyler yapıyordu. Adı Felix Hoffmann olan bu kimyager, bu çalışmalarının sonucunu o sene içinde aldı ve yeni bir ağrı kesicinin patentini almayı başardı. Hoffmann’ın bulduğu bu yeni ilacın ticari markası Aspirin olarak tescil edildi.

Etkili bir ağrı kesici olabilecek bir aktif maddeyi keşfetmek için Hoffmann’ın güçlü bir ailevi sebebi de vardı üstelik: Babası, romatizma ağrılarından çok fena muzdaripti. Hoffman, Aspirin’in etken maddesi olan asetilsalisilik asidi saf olarak sentezlemeyi ilk olarak 1897′de başardı.

Daha sonraları ilacın pazarlandığı Aspirin adı da, aslen “asetil”in “A”sı ile Spirea’nın “spirin” köklerinin birleştirilmesi ile oluşturulmuştu. Meraklı olanlar Spirea’nın ne olduğunu soracaklardır hemen, o da bu ağrı kesicinin kaynak bitki hormonu olan salisilik asidin botanik bilimindeki genel türüne verilen isim. Bildiğiniz söğüt ağacının özünden elde ediliyor, bulması zor değil.

Velhasıl, o yılın getirdiği sürprizler Hoffmann için daha bitmemişti. Tesaedüfe bakın ki, aynı ay içinde, yani 1899′un Ağustos ayında eroini de ilk kez sentezleyen kişi oldu. Gerçi bu buluşu çok da isteyerek yapmamıştı, o aslında morfini asetile ederek kodein elde etmeye çalışıyordu. Ama olan olmuştu bir kere :)

Allahtan ilk kez ürettiği ve o zamanlar yine Bayer tarafından ilaç olarak pazarlanmaya çalışılan bu madde, Aspirin kadar başarılı olmadı ve pek tutmadı (ABD dışında pek tutmadı demek daha doğru olur aslında, ABD’de yasaklanana kadar oldukça iyi sattı).

Aspirin ise, malum, alıp yürümeye başlamıştı bile (Üstelik o zamanlar pek çok farklı hastalığa karşı olumlu etkileri dahi bilinmiyordu, örneğin bunun, şunun ve şunun gibi). Etkili pazarlama teknikleri ve işini bilen patent avukatları sağolsun, Bayer firması Aspirin’in ekmeğini çok daha uzun yıllar yiyecekti ve bol bol yedi (hatta, bugün bile buna devam ediyor).

Konu ile ilgili daha fazla bilgi için Wired‘ın sitesinde Mayıs 2009′da yayınlanan ve bu yazıya da kaynak olan şu makaleye göz atabilirsiniz.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Stop Copying Plugin made by VLC Media Player