Güçlü sosyal bağlara sahip kişiler daha uzun yaşıyorlar.

Bu herkesin bildiği ve aslında çok bariz olan şeyi neden oraya kocaman başlık olarak koydun diye soracak olursanız, size iki cevabım var:

- Birincisi bunu destekleyen çok iyi ve detaylı yapılmış bir çalışma daha yeni PLoS Medicine‘da yayınlandı da ondan. Linkini verdim gitti bile… Ama az sonra daha da uzun söz edeceğim, merak etmeyin. PLoS Medicine hakkında iki çift söz etmek gerekirse (ki gerektiğinden değil ama ilginç bence o yüzden), PLoS’un yayınladığı tıbbi bir bilim dergisi olduğunu söylemek yeterince açık olur sanırım. Ama o zaman da PLoS ne sorusu ortaya çıkar. Beni biliyorum çünkü sizi..

PLoS gerçekten çok özel bir kuruluş, daha doğrusu bir birlik, bir bütünlük. Yani, tüm dünyadan düşünce özgürlüğüne ve ifade serbestisine inanan bilim adamlarının kurduğu ve tamamen ücretsiz bilimsel yayınlar çıkaran bir sivil toplum örgütü olduğu söylenebilir. Public Library of Science (Halk Bilim Kütüphanesi) adının kısaltması ola PLoS, tıp yanında biyoloji, genetik, bilişimsel (“computational”) biyoloji gibi bir sürü bilimsel alanda çıkardığı periyodik jurnallerin yanısıra, bilimin her türlü dalındaki yeniliklerle ilgilenen, ama yine de hakemli bir dergi olan Plus ONE dergisinin de yayıncısı. Dediğim gibi, tüm bu yayınlar Creative Commons lisansı altında isteyen herkese tamamen açık  ve ulaşılabilir durumda.

- İkincisi ise, her ne kadar bu fikrin hemen hemen herkes tarafından paylaşılıyor olmasına rağmen pek hayata geçirilemiyor olması. Ya da günümüz hayatının buna izin vermemesi falan filan işte. Bir sürü bahane.

***

Yayınlanan bu çalışma, aslında bir meta-çalışma, yani aynı konuda yapılmış bir çok araştırmanın ortak yönlerini bir araya getirip karşılaştırarak, belirgin bir sonuç ortaya çıkıp çıkmadığını anlamaya yönelik. Nitekim derginin Temmuz sayısında yayınlanan bu makalede de 148 tane farklı çalışma incelenmiş ve karşılaştırılmış. Sonuçlar yazının devamında…

Elbette ki çalışmanın amacına uygun olarak, tümü sosyal ilişkiler ve ölüm oranı arasındaki ilişkiyi inceleyen bu 148 araştırmaya katılan insan sayısı toplamda 308.849, denekleri ortalama olarak takip etme süresi ise 7,5 yılmış. Temel sonuç iae, iyi sosyal ilişkilere sahip insanların bu süre sonunda diğerlerine kıyasla yaşıyor olma şanslarının % 50 oranında daha fazla olduğu şeklinde ortaya çıkmış. Elbettte bu sonucun yaş, cinsiyet, kişinin sağlık durumu ve diğer ölüm sebepleri gibi unsurların etkisini göz ardı ettiğini, yani onlardan bağımsız olarak elde edildiğini eklemek gerek. Aslında gerek değil de, soru gelir şimdi o bakımdan.

Kalabalık bir Türk ailesi. Sene bilinmiyor.

Ancak, kanımca öneml i bir eksiklik olarak, bu yeni araştrmanın hiçbir yerindetam olarak hangi tür ilişkilerin insan sağlığını daha “koruyucu” bulunduğuna dair bir veriye yer verilmemiş. Araştırma yazarlarından, Brigham Young Üniversitesi Psikoloji Bölümü Yardımcı Doçenti Sayın Julianne Holt-Lunstad bu konuda görüşlerini “Kesin olarak aile ilişkilerinin arkadaşlardan daha önemli olduuğnu söyleyemiyoruz” şeklinde özetlemiş örneğin. Daha da kısa özetleyemezdi zaten. Üstelik başka bir yazar da araştırmanın başka bir kısmından öernek verip kendi görüşünü verebilirdi, o yüzden pek de önem vermeden geçiyoruz.

Araştırmanın bulguları arasında pek çok ilginç detay daha göze çarpıyor, bunlardan biri de -ki çok çarpıcı bence- insan sağlığı ve uzun yaşam için, kuvvetli sosyal bağların, en az obez bir kişinin kilo vermesi ya da hareketsiz birinin düzenli egzersize başlaması kadar önemli olduğunun bilimsel olarak kanıtlanmış olması.

Dediğim gibi, birçok ilginç bilgi var bu uzun bilimsel makalenin içinde, ama benim vaktim sınırlı. O yüzden, yabancı yayınlarda bu araştırmayı konu eden ve birbirinden farklı yönlerini ön plana çıkaran şu, şu ve şu basın linklerini vereyim de İngilizce bilenler tadına doya doya okusun, tam bilmeyenler de pratik yapmış olsun işte, fena mı.

Bu yazıya benzeyen diğer bazı yazılar:

1. Tetris oynayanların beyinleri daha iyi çalışıyor, korteks dokuları daha da güçleniyor ve saçları daha gür çıkıyor!
2. Dini inanç eğilimleri ve deneyimler, beynin sosyal bölgeleri ile bağlantılı
3. Bazı sosyal yetenekler genetik kökenli olabilir(miş).
4. İneğin adı yok! (Olsa daha çok süt verecek…)
5. Zeki insanlar seçimlerini nasıl yaparlar?
6. Popüler olma ve genetik yapının insan davranışları üzerindeki etkileri
7. Moskova’nın sokak köpekleri, hızla evrim geçirip daha zeki hale geliyorlar!
8. Okulda yaratıcılığa yer var mı?
9. Domuzlar ayna yardımıyla gizlenmiş yiyecekleri bulabiliyorlarmış!
10. Motivasyonun ardındaki gerçek güdüyü merak ediyor musunuz?
11. Philip K. Dick’in bir öyküsü daha sinemada
12. Mutsuz ol, başarıyı yakala!