İnsan düşünen bir varlık mıdır?

Bu soruya aşağıdaki gibi bir cevap çoktan verilmişken, üstelik bu kadar da güzel ve açık ifade edilmişken, bunun üstüne söz söylemenin gereği var mıdır ki? Hadi söylediniz diyelim, ne kadar anlam ifade eder, ne katabilirsiniz acaba?

Yavaş yavaş ve sindirerek okuyunuz lütfen:

“… Varoluş -bu müphem, esrarengiz, azap verici, rüya gibi gelip geçici varoluş- meselesinin bizim için ne kadar büyük ve yakın bir mesele olduğu düşünülecek olursa, bir kimse onun diğer bütün meseleleri ve amaçları gölgelediğini derhal fark eder ve birkaç nadir istisna dışında bütün insanların bu mesele hakkında açık bir fikre sahip olmadığı, hatta ondan tamamen habersiz gibi göründüğü, fakat kendilerini bunun dışında herşeyle meşgul ettikleri; ya meseleyi doğrudan göz ardı ederek ya da yaygın revaç bulmuş bir metafizik sistemin yardımıyla onu kabule hazır vaziyette ve tatmin olmuş olarak, günlerini gün etmekten başka bir şeyi düşünmeksizin ve önlerindeki daha uzun günleri nadiren hesaba katarak yaşadıkları düşünülecek olursa bir kimse bunun üzerine düşündüğünde insanın ancak en uzak anlamda düşünen bir varlık olduğu fikrine ulaşabilir ve insanın düşüncesizliğinin yahut budalalığının emareleriyle karşılaştığında özel bir şaşkınlığa kapılmaz; bilakis sıradan bir insanın zihinsel yahut düşünsel görüş ufkunun, ne geçmiş ne gelecek bilincine sahip, bütün hayatları deyim yerindeyse sürekli bir şimdiden ibaret olan hayvanlarınkinden çok da ileride olmadığını, arada, öyle zannedildiği gibi geniş bir aralık bulunmadığını bilir.”

Tüm metnin tek bir cümleden oluştuğunu elbette ki fark ettiniz. Peki, bu kadar takibi zor bir yazı üslubuna ve eski Almanca’dan Türkçe’ye  çeviri sırasında oluşan anlam ve ifadeleri bozucu önemli etkiye rağmen, bir insan bu konudaki düşüncelerini bundan daha açık ifade edebilir miydi acaba? Pek sanmıyorum. Bunların üstüne ekleyecek yeni bir şeyi yoksa da insanın, susması gerektiğine inanıyorum.

Kim mi yazmış peki bu satırları? Elbette ki bizim kibirli ve iflah olmaz karamsar dostumuzdan başkası değil. Üstelik de iki yüz sene kadar önce.

Bu konuyla ilgili sitede başka yazılar da olabilir.